RO/ARO की विगत वर्षो की परीक्षाओं में आये हुए तद्भव – तत्सम शब्द (Important Tadbhav-Tatsam from RO/ARO PYQs)
Hello Readers! 😊 आप यहाँ RO/ARO की विगत वर्षो की परीक्षाओं में आये हुए तद्भव-तत्सम शब्द का अध्ययन करेंगे। (Important Tadbhav-Tatsam from RO/ARO PYQs)
Table of Contents
| तद्भव | तत्सम | तद्भव | तत्सम |
|---|---|---|---|
| अँगरखा | अंगरक्षक | अँगूठा | अंगुष्ठ |
| अँगीठी | अग्निष्ठिका | अँधेरा | अंधकार |
| अंगोछा | अंगप्रौंछा | अकल | अक्ल |
| अकाज | अकार्य | अकेला | एकल |
| अखरोट | अक्षोट | अखाड़ा | अक्षवाट |
| अंधा | अंध | अगहन | अग्रहायन |
| अगाड़ी | अग्रवर्ती | अड़सठ | अष्ठाजष्टि |
| अचरज | आश्चर्य | अच्छर | अक्षर |
| अटल | स्थिर | अटारी | अट्टालिका |
| अदरक | आर्द्रक | अनी | अणि |
| अनत | अन्यत्र | असीस | आशीष |
| अपजस | अपयश | अमिय | अमृत |
| अम्मा | अंब | आँख | अक्षि |
| आखर | अक्षर | आग | अग्नि |
| आज | अद्य | आधा | अर्द्ध |
| आम | आम्र | आसमान | आकाश |
| आँसू | अश्रु | इकतीस | एकत्रिंशत |
| इतना | इयत | ||
| ईख | इक्षु | ईधन | ईंधन |
| उगना | उदृगात | उघाड़ना | उद्घाटन |
| उजाला | उज्ज्वल | उलाहना | उपालंभ |
| उल्लू | उलूक | उसास | उच्छवास |
| ऊँट | उष्ट्र | ऊँचा | उच्च |
| ऊन | ऊर्ण | ऐसा | ईदृश |
| ओंठ | ओष्ठ | ओर | अवर |
| ओझा | उपाध्याय | ओस | अवश्याय |
| औंधा | अवमूर्ध | कंगन | कंकण |
| कंघी | कंकती | कंधा | स्कंध |
| कई | कति | कटहरा | काष्ठगृह |
| कटहल | कंटकिफल | कड़वा | कटु |
| कड़ाह | कटाह | कपड़ा | कर्पट |
| कपास | कर्पास | कपूत | कुपुत्र |
| कमरा | कोष्ठ | कांटा | कंटक |
| काज | कार्य | ||
| काठ | काष्ठ | कान | कर्ण |
| कान्ह / किसन | कृष्ण | किवाड़ | कपाट |
| कुँआ | कूप | कुंजी | कुञ्जिका |
| कुछ | किंचित | केकड़ा | कर्कट |
| केस | केश | कोख | कुक्षि |
| केवट | कैवर्त्त | कोयल | कोकिल |
| कौन | कापुन: | क्यों | किंपुन |
| खँडहर | खण्डगृह | खंभा | स्तम्भ |
| खजूर | खर्जूर | खप्पर | खर्पर |
| खाट | खट्वा | खीर | क्षीर |
| खाँसी | कास | खेत | क्षेत्र |
| खेती | क्षेत्री | गधा | गर्दभ |
| गँवार | ग्रामीण | गनेस | गणेश |
| गवैया | गायक | गहरा | गंभीर |
| गाँठ | ग्रंथि | गाँव | ग्राम |
| गाय | गो | गेहूँ | गोधूम |
| गिरिस्ती | गृहस्थी | गीध | गृध्र |
| गोत | गोत्र | गोबर | गोमय |
| गोद | क्रोड | गोसाई | गोस्वामी |
| गौना | गमन | ग्वाल | गोपाल |
| घड़ा | घट | घर | गृह |
| घुँघची | गुञ्जा | घूँघट | गुंठन |
| चकवा | चक्रवाक | चबाना | चर्वण |
| घोड़ा | घोटक | चना | चणक |
| चबूतरा | चत्वाल / चत्वर | चाक | चक्र |
| चमड़ा | चर्म | चूरन | चूर्ण |
| चौक | चतुष्क | चौखट | चतुष्काठ |
| चौथा | चतुर्थ | ||
| चूल्हा | चुल्लि | चौदह | चतुर्दश |
| चौपाया | चतुष्पद | छाजन | छादन |
| छिलका | शकल | जजमान | यज्ञमान |
| जड़ | जटा | जब | यदा |
| जत्था | यूथ | जमुना | यमुना |
| जाड़ा | जाड्य | जामुन | जंबु |
| जीभ | जिह्वा | जुआ | द्यूत |
| जुगति | युक्ति | जेठ | ज्येष्ठ |
| जोन्ह | ज्योत्सना | जो | य: |
| झीना | जीर्ण | झूठा | जुष्ठ |
| टकसाल | टंकशाला | ||
| डंडा | दंड | डायन | डाकिनी |
| ढीठ | धृष्ट | ताव | ताप |
| तपसी | तपस्वी | ||
| तीखा | तीक्ष्ण | तीता | तिक्त |
| तीन | त्रीणि | तीरथ | तीर्थ |
| तुम | तुषमे | तोंद | तुंद |
| तुरंत | त्वरित | थाली | स्थाली |
| थोड़ा | स्तोक | दरस | दर्श |
| दही | दधि | दाँत | दंत |
| दाई | धात्री | दाहिना | दक्षिण |
| दाख | द्राक्षा | दाढ़ी | दंष्ट्रिका |
| दीठि | दृष्टि | दुआर | द्वार |
| दुपट्टा | द्विपट्ट | दूल्हा | दुर्लभ |
| धीरज | धैर्य | धुँआ | धूम्र |
| नंगा | नग्न | नया | नव्य |
| नहना | नखहरण | नाँच | नृत्य |
| देवर | द्विवर | धरती | धरित्री |
| नारियल | नारिकेल | निडर | निर्भय |
| नेह | स्नेह | नैन | नयन |
| नैहर | ज्ञातिगृह | पंख | पक्ष |
| पड़ोस | प्रतिवेश | पत्ता | पत्र |
| पत्थर | प्रस्तर | पनही | उपानह |
| पन्ना | पृष्ठ | परख | परीक्षा |
| पतोहू | पुत्रवधु | परगट | प्रकट |
| परस | स्यर्श | परसों | परश्व |
| पलंग | पर्यंक | पसीना | प्रस्वेद |
| पहचान | प्रत्यभिज्ञान | पहनना | परिधान |
| पाँव | पाद | पान / पन्ना | पर्ण |
| पाहन | पाषाण | पिटारा | पिटक |
| पिया | प्रिय | पीठ | पृष्ठ |
| पीपल | पिप्पल | पूँजी | पुञ्ज |
| पैर | पाद | पोखर | पुष्कर |
| पुरुषारथ | पुरुषार्थ | ||
| पोथी | पुस्तक | बंदर | वानर |
| बच्चा | वत्स | बड़ा | वरिष्ठ |
| बत्ती | वर्तिका | बहरा | बधिर |
| बाघ | व्याघ्र | बारात | वरयात्रा |
| बाहर | बाह्य | बिगाड़ | विकार |
| बेंत | वेत्र | भँवरा | भ्रमर |
| भतीजा | भ्रातृज्य | भतीजी | भ्रातृज्या |
| भभूत | विभूति | भाई | भ्राता |
| भगत | भक्त | ||
| भात | भक्त | भीतर | अभ्यंतर |
| भादो | भाद्रपद | भाभी | भ्रातृभार्या |
| भूख | बुभुक्षा | भैंस | महिषी |
| भौंरा | भ्रमर | मक्खन | म्रक्षण |
| मक्खी | मक्षिका | मनई | मानव |
| महुआ | मधूक | माँ | मातृ / माता |
| मिट्टी | मृत्तिका | मानुस | मनुष्य |
| मीठा | मिष्ट | मुँह | मुख |
| मुदरी | मुद्रिका | मूरख | मूर्ख |
| मोती | मौक्तिक | मोर | मयूर |
| मौत | मृत्यु | रस्सी | रज्जू |
| रहट | अरघट्ट | रात | रात्रि |
| रीस | ईर्ष्या | रैन | रजनी |
| रीता | रिक्त | रोआं | रोम |
| लंगोट | लिंगपट्ट | लाख | लक्ष |
| लाज | लज्जा | लोहार | लौहकार |
| लौंग | लवंग | वाग | वल्गा |
| विछोह | विक्षोभ | विनती | विनति |
| विसरना | विस्मृति | शक्कर | शर्करा |
| शाम | सायं | सगुन | शकुन |
| सच | सत्य | सजाना | सज्जापन |
| सतसई | सप्तशती | सताना | संतापन |
| सपना | स्वप्न | सपूत | सुपुत्र |
| सबद | शब्द | ||
| सयाना | संज्ञान | सरसो | सर्षप |
| ससुर | श्वसुर | साँप | सर्प |
| सांचा | सच्चक | सांझ | संध्या |
| सांकल | ![]() | ||
| सिंगार | ![]() | साड़ी | शाटिका |
| सिंघाड़ा | श्रृंगाटक | साला | श्यालक |
| सियार | ![]() | सिक्ख | शिष्य |
| सींग | ![]() | सुई | सूचि / सूचिका |
| सीख | शिक्षा | सुहाग | सौभाग्य |
| सुन्नर | सुंदर | सूत | सूत्र |
| सेठ | श्रेष्ठी | सोंठ | शुष्ठि |
| सौत | सपत्नी | हल्दी | हरिद्रा |
| हवा | पवन | हाथ | हस्त |
| हुलास | उल्लास | होली | होलिका |

MY YouTube Channel Link : 👉🖱 https://www.youtube.com/channel/UCGpC7nWE0-bBv9I53MM8qjQ




